|
12-YARA TEDAVİSİ
Şeker
Hastalarında Oluşan Yaralar
Şeker Hastalarında Oluşan
Yaralar: Uzun yıllar boyu devam eden şeker hastalığının komplikasyonlarının
biri olan damar bozuklukları ve buna bağlı bölgesel doku
kanlanması eksiklikleri sonucunda ilgili bölgelerde kolaylıkla yara
açılmasına yol açar. Kan dolaşımının zaten çok
zayıf olduğu ayak ve bacak bölgeleri bu nedenle ilk olumsuz
etkilenen bölgelerdir. Tedavi kan şekerinin düzenlenmesi,
ayağın istirahati ve yüksekte tutulması, uygun yara bakım ve pansuman yöntemlerinin uygulanması, daha
sonra da plastik cerrahi yöntemlerle yaranın kapatılmasından
oluşmaktadır. Tedavi oldukça uzundur ve sabır gerektirir.
Tüm çabalara karşın zaman zaman
hastanın durumunda gerilemeler görülebilir.
Yatalak Hastaların Yaraları
Yatalak Hastaların Yaraları:
Uzun süre yatan hareket yeteneği sınırlı, ya da şuuru kapalı
kişilerde sürekli basınç gelen bölgelerin dolaşımının
yavaşlamasına bağlı oluşan yaralardır. Bası yaraları olarak adlandırılır.
Tedavide öncelikle etkenin ortadan kaldırılması gereklidir.
Bir başka deyişle yaralı veya riskli bölgedeki basıncın dokular
üzerindeki etkisi yok edilmez ise yara iyileşmesini sağlamak
mümkün değildir. Bu amaçla hastanın bilinci yerinde
ise sık sık hareket ettirmek, mümkünse
yürütmek, bilinci yerinde değilse sık sık
pozisyonunun değiştirilmesi, altının kuru ve kırışıksız kalmasının
sağlanması, havalı yatak kullanılması gibi önlemlerin alınması
şarttır. Tüm bu önlemlerden sonra uygun yara bakımı
ve pansumanlarla ya yaranın iyileşmesi
sağlanmış olur, ya da
yara ameliyata hazırlanır. Cerrahi tedavi serbest deri nakli,
veya çevre dokuların kaydırılması ile yaranın kapatılmasından
oluşur. Ameliyat öncesi hazırlık başarı için şarttır
ve aynı önlemler ameliyat sonrası da devam etmelidir.
Varis Ülserleri
Varis Ülserleri: Varis
hastalığının çok ileri dönemlerinde dolaşım bozulmasına
ve dokuların kanlanamamasına bağlı olarak bacaklarda yaralar oluşabilir.
Tedavi dolaşım bozukluğunun düzeltilmesi, bacağın yükseltilerek
dinlendirilmesi, uygun pansumanlar ve tüm bunlardan sonra
gerekirse cerrahi girişimdir. Cerrahi genellikle serbest deri
nakillerinden ibarettir, ancak tüm ameliyatlar öncesi
önlemler ve tedaviler ameliyat sonrası da devam etmelidir.
Aksi takdirde sorunun tekrarlanması kaçınılmazdır.
Radyasyon Yaraları
Radyasyon yaraları: Bazen
radyasyon kazalarına bağlı yaralanmalarla, ancak çoğunlukla
radyo terapi gören hastalarda yan etki olarak oluşan ve son
derece güç iyileşen yaralardır. Bu bölgeyi besleyen
damarlarda da radyasyon yanıkları oluştuğundan yara iyileşmesini
sağlayacak hücre ve sıvıların bu bölgeye ulaşması hemen
hemen imkansızdır. Yine aynı nedenle
başka bölgelerden nakledilen dokuların radyasyon yaralı bölgeye
kaynaması da çok zor gerçekleşir. Dolaşımını bir
başka bölgeden sağlayan saplı yada serbest doku transferleri
(flaplar) ile onarım yapılması bu konuda
uygulanabilecek tek cerrahi tedavi gibidir. Radyoterapi teknolojisindeki
gelişmeler ve bilinçli kullanım ile son yıllarda giderek
az görülmektedir. (ÖRNEK)
|